Osmaniye Düziçi Hacılar Merkez Camii — Kubbe, Minare ve Kalıp

Düziçi’ndeki bu cami, kalıp imalatı ile şantiyenin aynı elde olmasının ne işe yaradığını iyi gösteriyor. Ana kubbe ahşap kalıp iskelesi üzerinde dökülüyor, yarım kubbeler ve tromplar aynı sistemle çıkıyor, minare ise yerinde döküm olarak etap etap yükseliyor.

İşin en görünür kazancı şerefede. Mukarnas bileziği sahada alçıyla eklenmedi; negatifi fiberglas kabuğa işlenmiş kalıptan, betonun kendisinden çıktı. Kalıp söküldüğünde ortaya çıkan yüzey, ek bir işlem gerektirmeden bitmiş hâldeydi.

Ahşap kalıpla kubbe dökmek

Kubbe kalıbı, üzerine binen taze beton yükünü ve işçiyi taşıyan geçici bir yapıdır. Radyal kirişler merkez kuleye bağlanır, üzerine eğrisel kaplama serilir ve iskele kat kat kuşaklanır. Kritik nokta, sökümün beton yeterli dayanıma ulaşmadan başlamamasıdır — erken sökülen bir kubbe kalıbı, çatlak haritasını kalıcı hâle getirir.

Şerefe: kalıpta çözülen iş

Mukarnas bileziği, korkuluk boşlukları ve üst pah tek bir kalıp takımında toplandı. Bu üçünü ayrı ayrı çözmek, birleşim yerlerinde derz ve ölçü kaçığı üretir. Tek parçada dökülünce hem yüzey sürekli oldu hem de iki minarede aynı geometri tekrarlanabildi.

• Mukarnas negatifleri fiberglas kabuğa işlendi; jelkot yüzeyi pürüzsüz beton verdi.
• Korkuluk boşlukları kalıpta negatif bırakıldı — sonradan delme veya kesme yapılmadı.
• Çelik iskelet, taze betonun basıncına karşı kalıbın formunu korudu.

Kalıp imalatı sahayla aynı elde

Bu projenin kalıpları kendi atölyemizde üretildi: gövde modülleri, pabuç geçişi ve mukarnas negatifleri. Kalıbı dışarıdan almak, sahada çıkan her ölçü sorununu iki taraf arasında müzakereye çevirir. Aynı elde olduğunda revizyon bir telefon kadar uzaktadır.