Minare Yapımı

Minare, bir yapıdaki en zorlu düşey imalattır. Yüksekliğe göre incelen gövde kendi ağırlığından çok rüzgâr yükü ve deprem etkisiyle tasarlanır; şerefe çıkmasıyla birlikte kesitte ani bir süreksizlik oluşur. Bu yüzden minare işi, kalıbı ve statiği birlikte düşünmeyi gerektirir.

Zahan İnşaat minare gövdesini kendi ürettiği modüler kalıplarla yerinde döker. Kalıp bizim imalatımız olduğu için pah, yiv ve mukarnas gibi motifler sahada uydurulmaz; kalıp yüzeyinden çıkar. Ordu Kayabaşı, Gaziantep Zahide ve Samsun Atakum minarelerinde uyguladığımız yöntem budur.

Bir minare hangi bölümlerden oluşur?

Minare terminolojisi teklif okumayı da kolaylaştırır. Bölümler aşağıdan yukarıya şöyle sıralanır:

• Kaide — minareyi taşıyan, çoğunlukla kare kesitli alt blok.
• Pabuç (küp) — kaideden gövdeye geçişi sağlayan pahlı bölüm.
• Gövde — silindirik veya çokgen kesitli, yukarı doğru incelen ana bölüm.
• Şerefe — ezan okunan balkon; mukarnas bileziği ve korkuluk burada işlenir.
• Petek — şerefe üstünde kalan, külaha kadar süren dar bölüm.
• Külah — kurşun, bakır veya çinko kaplı konik bitiş.
• Alem — külahın tepesindeki hilal ve mızrak.

Yerinde döküm mü, prekast mı?

İki yöntem de doğru uygulandığında sağlıklıdır; seçimi saha koşulları belirler.

• Yerinde döküm — gövde sürekli olduğu için derz yoktur, motif serbestliği yüksektir. Vinç erişimi kısıtlı, dar veya eğimli arsalarda avantajlıdır.
• Prekast (parçalı) — sahadaki süreyi kısaltır, ancak ek yerlerinin ankraj ve derz detayı kusursuz olmalıdır. Vinç girebilen düz arsalarda tercih edilir.
• Zahan İnşaat ağırlıklı olarak yerinde döküm çalışır; kalıp imalatı kendi bünyemizde olduğu için proje ölçüsüne özel kalıp üretmek ek maliyet doğurmaz.

Mevcut minarede onarım ve güçlendirme

Deprem sonrası veya yıllar içinde hasar gören minarelerde yıkıp yeniden yapmak çoğu zaman tek seçenek değildir. Gövdedeki çatlak haritası çıkarıldıktan sonra epoksi enjeksiyon, karbon fiber sargı ve şerefe bileziği yenilemesiyle taşıyıcı kapasite geri kazanılabilir. Karbon fiber sargı, kesit büyütmeden eğilme ve kesme kapasitesi kazandırdığı için minare gibi ince kesitli elemanlarda özellikle etkilidir.

Kapsamdaki başlıklar

• Tek, çift ve üç şerefeli minare
• Rüzgâr ve deprem hesabına uygun gövde kesiti
• Yerinde döküm kaide, gövde ve şerefe imalatı
• Petek, külah, alem ve paratoner uygulaması