Melbourne Camii — Yurt Dışında Anahtar Teslim Cami

Yurt dışında cami yapmak, Türkiye’deki işten iki noktada ayrılır: malzemenin bir kısmı denizaşırı gider ve saha ekibi sürekli orada duramaz. Bu iki kısıt, işin nasıl planlandığını baştan belirler. Kalıp, minare elemanları ve motifli parçalar Türkiye’de üretilip sevk edilir; sahada yapılan iş montaja ve yerinde imalata indirgenir.

Melbourne Camii’nde bu yöntemi uyguladık. Proje mimari görselleştirmeyle başladı, kaba yapı ve kubbe sahada yükseldi, iki minare hazır bölümler hâlinde montajlandı. İç mekânda kalem işi, hat ve oyma ahşap donatı camiyi klasik Osmanlı diline bağladı. Cami 2024 yılında ibadete açıldı.

Denizaşırı bir cami nasıl planlanır?

Nakliye penceresi işin takvimini belirler. Konteyner yüklemesi kaçırıldığında bir sonraki sevkiyata kadar sahada bekleyen bir ekip kalır; bu yüzden imalat sırası nakliyeye göre kurulur.

• Mimari ve statik proje, hedef ülkenin yönetmeliğine göre koordine edilir.
• Motifli ve kalıp gerektiren her eleman Türkiye’de üretilir — mukarnas, şerefe, alem, kalem işi şablonları.
• Minare gövdesi taşınabilir bölümler hâlinde hazırlanır; sahada vinçle montajlanır.
• Sevkiyat listesi montaj sırasına göre numaralanır; konteyner açıldığında aranan parça üstte olur.
• Kalem işi ve hat için usta ekip belirli bir takvimde sahaya gider, işi tamamlayıp döner.

İç mekân: kalem işi ve hat

Kubbe eteği, kasnak ve pandantiflerde elde işlenmiş kalem işi uygulandı. Kubbe göbeğinde ışınsal madalyon, kasnak bandında ayet kuşağı ve köşelerde isim madalyonları yer alıyor. Bu iş şablonla başlar ama şablonla bitmez: eğrisel yüzeyde desenin oranı yerinde düzeltilir, yoksa kubbe eteğinde motif basıklaşır.

Ahşap donatı

Mihrap, minber ve kürsü oyma ahşap olarak üretildi; hat panoları altın varakla işlendi. Duvarların alt kuşağı aynı ahşapla kaplanarak iç mekânda yatay bir zemin çizgisi kuruldu — kubbenin yüksekliği bu çizgi sayesinde daha okunur hâle geliyor.